Hiểu kỳ khủng hoảng wonder week của bé để trở thành ba mẹ thông thái
- Người viết: AUTORU lúc
- Tin tức - Sự kiện
Đang yên đang lành, bỗng một ngày mẹ thấy thiên thần nhỏ của mình “dở chứng”. Bé vốn đang ngoan ngoãn bỗng trở nên khóc lóc vô cớ, bỏ ăn, ngủ không yên giấc và lúc nào cũng muốn ôm khư khư lấy mẹ không rời nửa bước. Mẹ lo lắng đưa con đi khám nhưng bác sĩ bảo con hoàn toàn khỏe mạnh, không ốm đau gì. Những lúc ấy, mẹ cảm thấy kiệt sức, hoang mang và tự hỏi mình đã làm sai điều gì? Lúc này các mẹ đừng nên quá lo lắng vì rất có thể con không hề ốm, không hề hư mà con đang rơi vào Wonder Week! Đây là giai đoạn mà bất kỳ bé nào cũng phải trải qua để trưởng thành và thay vì lo lắng, mẹ hãy cùng Autoru trang bị kiến thức đúng đắn để biến những tuần khủng hoảng này thành những bước nhảy vọt đầy tự hào của con yêu.
Hiểu đúng Wonder Week (Tuần khủng hoảng) thực chất là gì?
Để hiểu đúng về Wonder Week, chúng ta cần nhìn nhận nó không phải là một vấn đề cần giải quyết mà là một sự kiện quan trọng của não bộ. Đây là thời điểm mà trẻ thực hiện những bước tiến dài về mặt tư duy giúp định hình nên cách bé nhìn nhận và tương tác với thế giới xung quanh trong suốt cuộc đời.
Định nghĩa chuẩn khoa học
Trong thuật ngữ khoa học, Wonder Week được gọi là các giai đoạn "Mental Leap" (những bước nhảy vọt về tinh thần). Trong những giai đoạn này, não bộ của trẻ trải qua một sự phát triển mạnh mẽ và đột ngột cho phép bé tiếp nhận thế giới một cách hoàn toàn mới. Trước kia trước mắt bé chỉ là một mảng màu mờ nhạt thì giờ đây bé có thể nhận ra các mô hình màu sắc sặc sỡ, lúc lại thấu hiểu một hành động phức tạp. Tuy nhiên, sự phát triển quá đột ngột này khiến thế giới quen thuộc của bé bỗng nhiên trở nên xa lạ và đáng sợ. Hãy thử đặt mình vào vị trí của con mà tưởng tượng xem bạn đột nhiên rơi vào một thế giới đầy âm thanh và ánh sáng choáng ngợp, bạn sẽ hiểu được lý do con phản ứng dữ dội như vậy. Vì vậy, Wonder Week thực chất là một tín hiệu đáng mừng cho thấy con bạn đang phát triển an toàn và khỏe mạnh theo quy luật tự nhiên.
Sự khác biệt giữa Wonder Week và Growth Spurt
Nhiều bậc cha mẹ thường nhầm lẫn Wonder Week (tuần khủng hoảng) với Growth Spurt (tuần phát triển thể chất) dẫn đến việc áp dụng sai phương pháp hỗ trợ. Nếu như Growth Spurt là lúc cơ thể trẻ dồn sức để tăng trưởng về mặt thể chất như chiều cao, cân nặng và kích thước vòng đầu thường khiến con đòi bú nhiều hơn và ngủ lâu hơn thì Wonder Week lại tập trung hoàn toàn vào phần trí não. Trong kỳ khủng hoảng nhận thức, bé quấy khóc không phải vì đói hay đau đớn về thể xác mà vì sự bối rối của hệ thần kinh trước trước những kiến thức mới. Việc phân biệt rõ ràng hai khái niệm này sẽ giúp mẹ tránh được áp lực phải ép con ăn trong lúc tâm trí con đang gặp khủng hoảng đồng thời mẹ cũng bình tĩnh hơn khi đối mặt với sự sụt giảm sinh hoạt tạm thời của trẻ.
Xem thêm: Lợi ích không ngờ cho bé từ bài tập "Tummy Time"
Nhận biết Wonder Week bằng ngôn ngữ cơ thể theo quy tắc 3C
Mặc dù mỗi em bé là cá thể độc lập với những tính cách riêng nhưng hầu hết các bé khi bước vào giai đoạn Wonder Week đều bộc lộ những đặc điểm chung theo quy tắc 3C. Đây là chuông báo giúp mẹ nhận biết nhanh chóng tình trạng của con để kịp thời điều chỉnh tâm lý của mình.
Chữ C đầu tiên chính là Crying (Khóc lóc). Bé sẽ khóc nhiều hơn bình thường trong giai đoạn này. Tiếng khóc thường gắt gỏng hơn, kéo dài hơn và nó đến bất chợt không có lý do cụ thể nào để dỗ dành. Đây không phải là tiếng khóc đòi ăn hay đau bụng mà là tiếng khóc của sự khủng hoảng hốt khi nhận ra thế giới quá khác so với ngày hôm qua.
Chữ C tiếp theo là Clinging (Đeo bám). Khi cảm thấy thế giới xung quanh không an toàn, bé sẽ bám lấy mẹ như một sợi dây cứu sinh. Bé cần hơi ấm, nhịp tim và mùi hương của mẹ để trấn anh rằng mình không bị bỏ rơi giữa những thay đổi chóng mặt. Sự nhõng nhẽo và sợ người lạ đột ngột chính là cách bé thể hiện sự bối rối cần nép vào vòng tay của mẹ.
Chữ C cuối cùng là Crankiness (Khó ở và rối loạn sinh hoạt). Hệ quả của sự quá tải thần kinh chính là việc phá vỡ các nếp sinh hoạt vốn có. Giấc ngủ trở nên trằn trọc, bé khó vào giấc ngủ và thường xuyên giật mình tỉnh dậy giữa đêm như thể đang gặp ác mộng. Việc ăn uống cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi bé có thể biếng ăn thường kỳ hoặc ngược lại là đòi ti liên tục chỉ để tìm kiếm cảm giác được an ủi. Khi hiểu rằng đây là những biểu hiện tất yếu của một chu kỳ phát triển, mẹ sẽ bớt đi sự căng thẳng và không còn cảm thấy bị áp lực bởi những chỉ số sinh hoạt thường ngày của con.
Xem thêm: Thực đơn 30 món ăn dặm cho bé từ 6-12 tháng tuổi, đầy đủ chất
Hướng dẫn cách tính Wonder Week chuẩn xác nhất cho bé
Một trong những sai lầm phổ biến nhất khiến các mẹ cảm thấy lịch Wonder Week mình tính bị sai chính là tính theo ngày sinh thực tế. Để dự đoán chính xác các tuần khủng hoảng, mẹ bắt buộc phải tính theo ngày dự sinh của bé. Điều này dựa trên một cơ sở khoa học vững chắc rằng sự phát triển của não bộ và hệ thần kinh đã được lập trình sẵn kể từ thời điểm thụ thai.
Chính vì thế, dù bé sinh non hay sinh muộn thì hệ thần kinh vẫn phát triển theo đúng mốc thời gian đã được định sẵn trong tử cung. Ví dụ, nếu bé sinh sớm 2 tuần so với ngày dự sinh, các kỳ Wonder Week của bé thường sẽ đến muộn hơn 2 tuần so với các bạn cùng ngày sinh thực tế. Ngược lại, các bé sinh già tháng sẽ đón nhận các bước nhảy vọt sớm hơn. Công thức đơn giản nhất là mẹ hãy lấy mốc tuần dự sinh làm tuần 0 và từ đó cộng dồn lên để theo dõi. Hiện nay có rất nhiều ứng dụng hỗ trợ tính lịch Wonder Week tự động, mẹ có thể nhập ngày dự sinh vào để có được bảng dự báo chính xác nhất cho thiên thần nhỏ của mình.
Xem thêm: Sự thật về tiếng ồn trắng và cách sử dụng an toàn
Điểm danh 10 nấc thang trưởng thành trong 20 tháng đầu đời
Hành trình khôn lớn của một đứa trẻ không phải là một đường thẳng tắp êm đềm mà là những đợt sóng cuộn trào của sự phát triển. Mỗi kỳ Wonder Week đi qua, não bộ của bé lại được "nâng cấp" để tiếp nhận những tầng nhận thức phức tạp hơn. Việc nắm rõ đặc điểm của từng bước nhảy vọt không chỉ giúp cha mẹ bớt hoang mang mà còn là cơ hội để hỗ trợ con đạt những kỹ năng quan trọng một cách tự tin nhất. Dưới đây là tóm tắt 10 nấc thang nhận thức quan trọng nhất:
- Leap 1 (Tuần 5): Thế giới của các giác quan.
- Leap 2 (Tuần 8): Thế giới của các mô hình.
- Leap 3 (Tuần 12): Thế giới của sự biến đổi.
- Leap 4 (Tuần 19): Thế giới của các sự kiện.
- Leap 5 (Tuần 26): Thế giới của các mối quan hệ.
- Leap 6 (Tuần 37): Thế giới của các phạm trù.
- Leap 7 (Tuần 46): Thế giới của các trình tự.
- Leap 8 (Tuần 55): Thế giới của các chương trình.
- Leap 9 (Tuần 64): Thế giới của các nguyên tắc.
- Leap 10 (Tuần 75): Thế giới của các hệ thống.
Bí kíp sinh tồn giúp mẹ và con vượt qua Wonder Week nhẹ nhàng
Khi đã hiểu rõ bản chất của tuần khủng hoảng thay vì chống lại nó mẹ hãy học cách trở thành một đồng minh tận tụy. Việc sinh tồn qua những tuần này không đòi hỏi những kỹ năng cao siêu mà cần một tâm hồn thấu cảm và một trái tim kiên định.
Liều thuốc từ sự thấu cảm và lòng kiên nhẫn vô điều kiện
Mẹ hãy luôn tự nhủ rằng con không hề cố ý quấy phá. Đối với một đứa trẻ sơ sinh, sự thay đổi nhận thức giống như một cơn chấn động tâm lý mạnh mẽ. Con đang rất sợ hãi thế giới mới này và chỉ có mẹ là bến đỗ an toàn duy nhất. Thay vì cảm thấy bực bội khi con đeo bám hãy ôm ấp và truyền cho con hơi ấm của sự bảo vệ. Một cái ôm chặt, một nụ hôn nhẹ lên trán hay tiếng vỗ về dịu dàng của mẹ có khả năng xoa dịu hệ thần kinh của bé hiệu quả hơn bất kỳ phương pháp nào khác.
Nương theo nhu cầu và nới lỏng các nguyên tắc cứng nhắc
Trong những tuần giông bão mẹ hãy tạm gác lại những áp lực về kỷ luật hay các phương pháp rèn luyện giấc ngủ hà khắc. Nếu bé biếng ăn hãy tôn trọng nhu cầu của con, chia nhỏ bữa ăn và đừng ép buộc để tránh tạo nỗi sợ hãi tâm lý lâu dài. Về giấc ngủ, đây là giai đoạn mẹ nên hỗ trợ bé nhiều hơn. Sử dụng tiếng ồn trắng, ti giả hay sự hỗ trợ của nôi đưa tự động để giúp con dễ dàng vượt qua các chu kỳ ngủ trằn trọc. Khi tâm trí con được bình ổn, giấc ngủ sẽ tự khắc quay trở lại quỹ đạo vốn có mà mẹ không cần gắng gượng.
Đồng hành cùng con học kỹ năng mới
Wonder Week thực chất là một khóa học cấp tốc của não bộ. Mẹ hãy đóng vai trò là một người giáo viên hướng dẫn bằng cách quan sát xem bé đang nỗ lực học kỹ năng gì. Nếu bé đang cố gắng bò hãy tạo cho con một không gian an toàn và đặt những món đồ chơi yêu thích phía trước để khích lệ. Nếu bé đang học cách cầm nắm hãy giới thiệu cho bé những món đồ chơi có kích thước và chất liệu đa dạng. Khi mẹ hỗ trợ đúng lúc và đúng nhu cầu, bé sẽ cảm thấy tự tin hơn từ đó rút ngắn thời gian khủng hoảng và nhanh chóng bước vào giai đoạn nắng đẹp.
Chăm sóc chính bản thân mẹ
Mẹ không thể đồng hành cùng con đến hết hành trình nếu mẹ ôm đồm quá nhiều thứ. Trong những tuần cao điểm, mẹ hãy chủ động san sẻ công việc với chồng hoặc người thân để có thời gian nghỉ ngơi, hồi phục sức khỏe. Tâm lý của trẻ nhỏ có tính lan truyền và nhạy cảm vô cùng vì vậy nếu mẹ căng thẳng con sẽ quấy khóc dữ dội hơn. Ngược lại, một người mẹ rạng rỡ, tràn đầy năng lượng sẽ truyền cho bé sự tích cực giúp bé cảm nhận được sự an tâm tuyệt đối để bình yên đi qua tuần khủng hoảng.
Giải đáp những trăn trở thường gặp của cha mẹ về Wonder Week
Một câu hỏi mà Autoru thường nhận được là Wonder Week kéo dài bao lâu? Thực tế, thời gian khủng hoảng phụ thuộc vào từng mốc Leap và tính cách của mỗi bé. Có kỳ chỉ diễn ra trong vài ngày nhưng cũng có những kỳ như Leap 4 hay Leap 10 có thể kéo dài tới 4-5 tuần. Điều quan trọng không phải là đếm từng ngày mà là quan sát sự tiến bộ của con mỗi ngày.
Nhiều mẹ băn khoăn liệu bé có bao giờ bỏ qua Wonder Week hay không? Câu trả lời là không em bé nào bỏ qua quá trình phát triển trí não nhưng biểu hiện ra bên ngoài sẽ khác nhau. Có những bé trải qua rất thầm lặng, chỉ hơi khó ngủ hơn một chút, trong khi những bé khác lại bùng nổ mạnh mẽ. Ngoài ra, sau khi Wonder Week kết thúc, bé sẽ trở lại là một em bé ngoan ngoãn hay cười và đặc biệt con sẽ làm cho mẹ ngạc nhiên khi thấy con làm nhiều trò mới.
Wonder Week không phải là một rào cản mà là những viên gạch vàng xây nên nền móng trí tuệ cho con yêu. Hãy đón nhận Wonder Week như một món quà của sự trưởng thành, bởi sau mỗi cơn giông, bầu trời của mẹ và bé sẽ lại rạng rỡ với những nụ cười và những điều kỳ diệu mới. Chúc mẹ luôn vững tâm và tràn đầy tình yêu để đồng hành cùng con trong mọi nấc thang khôn lớn.
Ba mẹ có thể xem thêm những sản phẩm của Autoru để có thể chăm sóc cho bé được dễ dàng hơn!
